A B C rewitalizacji

A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | W | X | Y | Z

Brownfields – obszary charakteryzujące się:

  • negatywnym wpływ poprzedniego użytkowania
  • degradacją i dekapitalizacją infrastruktury technicznej
  • zanieczyszczeniem, skażeniem środowiska
  • położeniem w obszarach zurbanizowanych, często o atrakcyjnej lokalizacji

Obszary te:

  • stanowią dziedzictwo epoki industrialnej
  • stanowią o tożsamości danego miejsca(miasta)
  • wymagają nadania im nowej funkcji użytkowej (odpowiadającej współczesnym potrzebom)
  • wymagają włączenia ich w strukturę funkcjonalno-przestrzenną miasta

(CABERNET Network)

W literaturze zachodniej: Brownfields: teren zdegradowany, ugór miejski, ugór przemysłowy, tereny poprzemysłowy, miejski nieużytek

Konserwacja
Zespół stałych i systematycznych działań mających na celu utrzymanie obiektu zabytkowego w dobrym stanie technicznym. Polega na zabezpieczaniu dzieł sztuki (obrazów, rzeźb, wyrobów rzemiosła a także obiektów architektonicznych, całych zespołów urbanistycznych, zabytkowych parków, stanowisk archeologicznych itp.) w celu zachowania ich i uniknięcia ewentualnych wysokich nakładów koniecznych w przypadku przeprowadzenia większego remontu. Konserwację przeprowadza się po dokładnym zinwentaryzowaniu obiektu, przeprowadzeniu prac archiwalnych, historycznych i badań techniczno-naukowych mających na celu ustalenie stanu dzieła, zakresu prac, wybraniu odpowiedniej metody itp. Badania pozwalają na wykonanie restauracji a nawet rekonstrukcji brakujących elementów przy jednoczesnym usunięciu późniejszych, często bezwartościowych, naleciałości. Podstawowym celem konserwacji jest utrwalenie oryginalnych fragmentów zabytku i ich zabezpieczenie przed dalszą degradacją w przyszłości, realizowane różnymi metodami w przypadku różnych typów obiektów.
W zależności od typu obiektu i jego przeznaczenia, a także według subiektywnej oceny konserwatora konserwacja może mieć charakter tylko zachowawczy, bez uzupełniania brakujących fragmentów zabytku lub rekonstrukcyjny. W konserwacji rekonstrukcyjnej istnieją różne szkoły konserwatorskie, proponujące różnego typu rekonstrukcje - począwszy od naśladowczych, gdy artysta stara się uzupełnić brakujący fragment w sposób łudząco podobny do oryginału, skończywszy na neutralnych, gdy fragmenty uzupełniane jednolicie, bez intencji naśladowania oryginału.

(Słownik wyrazów obcych, W. Kopaliński)

Modernizacja – unowocześnienie
Unowocześnienie, uwspółcześnienie istniejącego (również zabytkowego) obiektu budowlanego lub zespołu obiektów (także parków), trwałe ulepszenie prowadzące do zwiększenia wartości użytkowej. W ramach modernizacji przeprowadza się niejednokrotnie zmiany wcześniej istniejących funkcji.

Przebudowa obiektu budowlanego
Należy przez nią rozumieć zmianę układu funkcjonalnego istniejącego obiektu budowlanego, mogącą dotyczyć zarówno elementów konstrukcyjnych, instalacyjnych, jak i wykończeniowych (np. posadzek, okładzin ścian itp.). związaną ze zmianą sposobu użytkowania obiektu.

(Słownik wyrazów obcych, W. Kopaliński)

Regeneracja - odrodzenie, odnowienie, odtwarzanie
Przywracanie właściwości użytkowych elementom / częściom zużytym lub uszkodzonym. O regeneracji w przypadku np. konserwacji mówimy wtedy, gdy nie dysponujemy zastępczym oryginalnym elementem (np. stolarki) lub gdy koszt regeneracji jest mniejszy niż rekonstrukcja danego elementu na podstawie zachowanej dokumentacji. Regeneracji może podlegać tylko jeden element obiektu budowlanego, lecz zazwyczaj przeprowadza się regenerację większości lub wszystkich elementów (okien, drzwi ślusarki itd.).

(Słownik wyrazów obcych, W. Kopaliński)

Rehabilitacja – przywrócenie czci 
Po przeprowadzeniu konserwacji, restauracji bądź modernizacji zabytkowego obiektu lub zespołu obiektów mówimy o rehabilitacji, czyli przywróceniu ich pierwotnej świetności lub przynajmniej doprowadzeniu do stanu zbliżonego do początkowego. Patrz również rewaloryzacja.

(Słownik wyrazów obcych, W. Kopaliński)

Rekonstrukcja - odtworzenie, odbudowa
Odbudowa obiektu lub zespołu obiektów na podstawie zachowanej dokumentacji.
Rekultywacja
Przywracanie wartości użytkowych i przyrodniczych terenom (przede wszystkim leśnym i rolniczym) zdewastowanym i zdegradowanym przez działalność człowieka. Pojecie odnosi się również do wód. Z pośród metod rekultywacji gruntów można wymienić dekontaminację, czyli usuwanie i dezaktywizację substancji szkodliwych z gleby.

(Słownik wyrazów obcych, W. Kopaliński)

Remont – odnowienie, przywrócenie wartości użytkowej obiektu przez naprawę: a. części, zespołów; b. naprawę główną (remont kapitalny) – wynoszącą 30-70% obiektu
Remont dotyczy przede wszystkim obiektów budowlanych nie posiadających wartości historycznej, zabytkowej. Remontem generalnym obejmuje się kompleksowo cały obiekt lub zespół obiektów, przeprowadzając prace dotyczące konstrukcji (nośnej, dachu itd.), wyposażenia instalacyjnego, izolacji, pokrycia dachowego, elewacji (tynków) oraz elementów wyposażenia i wykończenia wnętrz.

(Słownik wyrazów obcych, W. Kopaliński)

Renowacja - odnowienie, odświeżenie, restauracja

(Słownik wyrazów obcych, W. Kopaliński)

Restauracja – odnowienie, odbudowa, doprowadzenie do pierwotnego stanu, zwłaszcza zabytków, dzieł sztuki
Zespół działań zmierzających do przywrócenia uszkodzonej lub zmienionej budowli jej dawniejszej formy architektonicznej, wartości artystycznej i użytkowej. Prace restauratorskie przeprowadzane są na podstawie zachowanych materiałów archiwalnych w postaci planów, zdjęć itp. z użyciem oryginalnych detali i zachowaniem ocalałych fragmentów budowli. Pojęcie restauracja bywa mylone z pojęciem konserwacja.

(Słownik wyrazów obcych, W. Kopaliński)

Restrukturyzacja - przebudowa struktury gospodarczej kraju, wprowadzenie zmian w rozmieszczeniu majątku narodowego, który umożliwia lepsze efekty i dalszy rozwój
Celem restrukturyzacji jest stworzenie przesłanek do wzrostu wartości przedsiębiorstwa. Restrukturyzacja jest równoważna z transformacją, wiąże się z działaniami przeprowadzanymi na rzecz rewitalizacji: niejednokrotnie jej efektem jest modernizacja, bardzo często przebudowa obiektów budowlanych lub ich remonty.

(Słownik wyrazów obcych, W. Kopaliński)

Rewaloryzacja - nadanie pierwotnej wartości, odnowienie, przywrócenie świetności 
Z pojęciem rewaloryzacji wiąże się większość wymienionych powyżej działań, w tym konserwacja, regeneracja, rekonstrukcja i restauracja. Termin ten bywa używany wymiennie z nimi, jednak należy pod nim rozumieć raczej zespół działań prowadzonych w ramach odnowy obiektów i zespołów obiektów zabytkowych.

(Słownik wyrazów obcych, W. Kopaliński)

Sanacja – uzdrowienie; sanować – uzdrawiać, poprawiać, normować panujące gdzieś stosunki
Termin pomocniczy, stosowany w tekstach programów rewitalizacji (np. przy definiowaniu ich misji).

(Słownik wyrazów obcych, W. Kopaliński)

Tereny poprzemysłowe - tereny ściśle produkcyjne oraz tereny po urządzeniach transportu, gospodarki komunalnej i składowania odpadów, tereny magazynowania, torowiska itp. Ważnym kryterium definiującym teren jako poprzemysłowy jest zaprzestanie uprzedniej działalności produkcyjnej, ma to wpływ nie tylko na sam teren poprzemysłowy, ale również na tereny pełniące wobec niego funkcje pomocnicze oraz tereny pozostające pod wpływem i objęte skutkami aktywności produkcyjnej. Wydzielane są trzy typy:
1.Tereny ściśle związane z procesami produkcyjnymi
2.Tereny towarzyszące i uzupełniające funkcje przemysłowe
3.Tereny oddziaływania przemysłu

(Gasidło, Gorgoń 1999).